Pierwsze kroki z wymiennikami ciepła i wilgoci (HME) w opiece nad osobami z tracheostomią

Po tracheotomii powietrze, które wdychasz, omija górne drogi oddechowe, które naturalnie nawilżają i ogrzewają powietrze. Zamiast tego niekondycjonowane powietrze dostaje się bezpośrednio do płuc przez otwór w szyi czyli tracheostomię, co może mieć wpływ na zdrowie i prawidłowe funkcjonowanie płuc. Wymiennik ciepła i wilgoci (HME) to urządzenie, które działa podobnie do nosa. HME wychwytuje wilgoć i ciepło z powietrza wydychanego przez rurkę tracheostomijną i wykorzystuje je do nawilżania i ogrzewania wdychanego powietrza, pomagając zachować zdrowie płuc.

Oddychanie przez tracheostomię

Po tracheotomii będziesz oddychać głównie przez otwór na szyi. Wdychane powietrze ominie naturalne funkcje nawilżania i ogrzewania górnych dróg oddechowych, docierając do płuc zimne, suche i niefiltrowane. Może to powodować wytwarzanie większej ilości śluzu, kaszel i ryzyko infekcji. Aby zapewnić sobie komfort i zdrowie płuc przy tym nowym sposobie oddychania, konieczne jest zastosowanie alternatywnej metody kondycjonowania powietrza, takiej jak wymiennik ciepła i wilgoci (HME).

Czym jest HME i jak może pomóc?

Wymiennik ciepła i wilgoci (HME) to urządzenie zaprojektowane tak, aby działało podobnie do ludzkiego nosa, kondycjonując wdychane powietrze. HME mocuje się na końcu rurki tracheostomijnej, pochłania on ciepło i wilgoć z wydychanego powietrza. HME zatrzymuje wychwycone ciepło i wilgoć w swojej strukturze, a następnie uwalnia je do wdychanego powietrza. Proces ten powtarza się przy każdym oddechu, zapewniając ciągłe kondycjonowanie powietrza dostającego się do płuc, co pomaga utrzymać wilgotność i temperaturę niezbędną dla zdrowia układu oddechowego.

Dlaczego warto korzystać z HME?

HME może pomóc zrekompensować brak oddychania przez nos i usta. U pacjentów noszących HME zaobserwowano poprawę zdrowia płuc i jakości życia, ponieważ HME może pomóc zmniejszyć wydzielanie śluzu, kaszel i podrażnienie dróg oddechowych.

Istnieją różne wymienniki HME przeznaczone do różnych sytuacji, w tym do użytku w dzień i w nocy. Niektóre łączą w sobie zastawkę jednokierunkową umożliwiającą mówienie bez użycia rąk, inne umożliwiają dostarczanie dodatkowego tlenu, a jeszcze inne zapewniają ochronę przed bakteriami i wirusami. Skonsultuj się ze specjalistą, aby znaleźć odpowiedni HME dla siebie.

Jak rozpocząć korzystanie z HME

Należy zadbać o higienę rąk, a następnie przygotować wymiennik HME oraz upewnić się, że jest on czysty i gotowy do użycia. Urządzenie HME należy prawidłowo zamocować na końcu rurki tracheostomijnej. Wymiennik wyposażony jest zazwyczaj w uniwersalne złącze (15mm), które pasuje do większości rurek tracheostomijnych. HME pozostaje na końcu rurki, a użytkownik wdycha i wydycha przez niego powietrze. HME powinno być noszone 24 godziny na dobę, jeśli to możliwe. Można wybrać różne rodzaje HME w zależności od wykonywanych czynności i zaleceń udzielonych przez specjalistę.

1. Przyzwyczaj się do HME

Zwróć uwagę na to, jak się czujesz podczas korzystania z HME. Początkowo możesz odczuwać zwiększony wysiłek wymagany do oddychania, ponieważ wymiennik może stawiać większy opór. Należy się tego spodziewać. Na początku pomocne może być korzystanie z HME przez krótki czas, aby dostosować się do nowego oporu.

2. Wykonuj powolne i spokojne oddechy

Rozpocznij używanie HME, gdy czujesz się spokojny i zrelaksowany. Na początkowym etapie zaleca się spokojne siedzenie przez pewien czas, aby utrzymać niską częstotliwość oddechów. Oddychaj normalnie przez HME, a następnie stopniowo zwiększaj poziom aktywności.

3. Regularnie wymieniaj HME

Jeśli odczuwasz zwiększony wysiłek podczas oddychania lub dyskomfort, sprawdź HME. Może on być zatkany śluzem lub zanieczyszczeniami i wymagać wymiany. Pamiętaj wymiennik HME jest jednorazowy i nie powinien być czyszczony w celu ponownego użycia. HME należy wymieniać co najmniej co 24 godziny lub częściej w razie potrzeby.

4. Spodziewaj się poprawy

W miarę upływu czasu, przy regularnym stosowaniu HME, kaszel i wydzielina ulegają zmniejszeniu. Należy zwracać uwagę na poziom komfortu podczas noszenia HME i zgłaszać specjaliście wszelkie obawy, takie jak utrzymujące się zmiany w oddychaniu lub wydzielinie, dyskomfort lub zmęczenie.

Wskazówki dotyczące pielęgnacji - wideo

Filmy instruktażowe krok po kroku zawierają szczegółowe instrukcje dotyczące korzystania z naszych urządzeń i ich obsługi.

Ostrzeżenie: Film stanowi materiał pomocniczy. Informacje zawarte w tym filmie nie zastępują instrukcji obsługi przedstawionych produktów.

Film instruktażowy jak zdjąć i zamontować wymiennik ciepła i wilgoci (HME)

Korzyści z noszenia HME

HME może zrekompensować brak oddychania przez nos i usta. U pacjentów noszących HME zaobserwowano poprawę zdrowia płuc i jakości życia. Dzieje się tak, ponieważ HME może pomóc zmniejszyć wydzielanie śluzu, kaszel i uczucie podrażnienia dróg oddechowych.

Utrzymanie zdrowych dróg oddechowych

Aby poprawić lub utrzymać zdrowie płuc, należy używać HME nieprzerwanie przez 24 godziny na dobę.

Nawilżanie w dzień i w nocy

Ważne jest całodobowe korzystanie z HME. Obejmuje to spanie z założonym HME w celu poprawy funkcjonowania płuc.

Mniej kaszlu

HME filtruje, ogrzewa i nawilża powietrze, wspomagając pracę płuc i zmniejszając ilość śluzu i kaszlu.

Ochrona przed wirusami i bakteriami

Niektóre HME mogą zawierać filtr elektrostatyczny redukujący wdychanie wirusów i bakterii, np. Freevent XtraCare.

Uwagi dotyczące HME

    • Aby korzystać z HME, który mocuje się na końcu rurki tracheostomijnej, musisz być w stanie samodzielnie oddychać oraz samodzielnie zdejmować i zakładać HME. Jeśli nie jesteś w stanie tego zrobić, podczas stosowania HME musisz pozostawać pod stałą opieką.
    • Nie należy używać HME jednocześnie z zewnętrznym nawilżaczem lub nebulizatorem.
    • Wymiennik HME można stosować z rurką tracheostomijną bez mankietu lub rurką tracheostomijną z mankietem, który jest napełniony powietrzem. Jednakże, jeśli urządzenie HME posiada funkcję mówienia lub jednokierunkową zastawkę foniatryczną, mankiet musi być zawsze opróżniony, najlepiej jednak stosować rurkę bez mankietu.
    • Monitoruj ilość wydzieliny i zaprzestań stosowania HME, jeśli zauważysz, że ilość śluzu znacznie wzrosła lub stała się gęstsza. Przejdź na inną metodę nawilżania i poinformuj o tym specjalistę.
    • Jeśli podczas noszenia HME występują trudności w oddychaniu, należy zdjąć HME, a następnie spróbować odkrztuszyć śluz lub odessać go. Jeśli trudności w oddychaniu nie ustępują, należy wezwać pomoc i postępować zgodnie z procedurą postępowania w nagłych wypadkach.

    Poznaj różne rodzaje HME

    HME może zapewnić skuteczną i dyskretną metodę nawilżania, umożliwiając swobodę ruchów, jednocześnie zapewniając odpowiednie ciepło i wilgoć dolnym drogom oddechowym. Oferujemy HME o różnych funkcjach, odpowiednich do różnych potrzeb i sytuacji pacjentów.

    Dowiedz się więcej:

    Referencje

    • de Kleijn BJ, van As-Brooks CJ, Wedman J, van der Laan BFAM. Clinical feasibility study of protrach dualcare a new speaking valve with heat and moisture exchanger for tracheotomized patients. Laryngoscope Investigative Otolaryngology. 2017;2(6):453-8.
    • Mercke U, Toremalm NG. Air humidity and mucociliary activity. Ann Otol Rhinol Laryngol. 1976 Jan-Feb;85(1 Pt 1):32-7
    • Parrilla C, Minni A, Bogaardt H, Macri GF, Battista M, Roukos R, Pandolfini M, Ruoppolo G, Paludetti G, D’Alatri L, de Vincentiis M. Pulmonary Rehabilitation After Total Laryngectomy: A Multicenter Time-Series Clinical Trial Evaluating the Provox XtraHME in HME-Naïve Patients. Ann Otol Rhinol Laryngol. 2015 Sep;124(9):706-13.
    • Thomachot L, Viviand X, Arnaud S, Vialet R, Albanese J, Martin C. Preservation of humidity and heat of respiratory gases in spontaneously breathing, tracheostomized patients. Acta Anaesthesiol Scand. 1998 Aug;42(7):841-4.
    • Vitacca M, Clini E, Foglio K, Scalvini S, Marangoni S, Quadri A, et al. Hygroscopic condenser humidifiers in chronically tracheostomized patients who breathe spontaneously. Eur Respir J. 1994;7(11):2026-32.
    • Williams R, Rankin N, Smith T, Galler D, Seakins P. Relationship between the humidity and temperature of inspired gas and the function of the airway mucosa. Crit Care Med. 1996;24(11):1920-9
    • Zuur JK, Muller SH, de Jongh FH, Van ZN, Hilgers FJ. The physiological rationale of heat and moisture exchangers in post-laryngectomy pulmonary rehabilitation: a review. Eur Arch Otorhinolaryngol. 2006;263(1):1-8.

    PM36935_202502

    Prawa autorskie © 2026 Atos Medical Poland | All Rights Reserved